घशाची खव खव, जळ जळ,घश्यात पुरळ

 घशाची खवखव

कापूर-काचरी चघळावी.

आंब्याची वाळलेली पाने जाळून त्याचा धूर घशात घ्यावा.

घशाची जळजळ

=पांढरा कांदा किसून अर्धवट दह्यात कालवावा. त्यात आवश्यक तेवढी पिठीसाखर मिसळून रोज सकाळ- संध्याकाळ काही दिवस खावे.

* ज्येष्ठमध पावडर व १० मनुके एकत्र उकळून, गाळून रोज सकाळ संध्याकाळ नियमित ३ दिवस प्यावे.

* पालकाच्या पानांच्या रसाने गुळण्या कराव्यात.

घशात पुरळ

* कवठाच्या गरात गूळ मिसळून दिवसातून ३-४ वेळा खावे.

* बाभळीची पाने वाटून त्याची गोळी करावी व ती चघळावी.

* कपभर पाण्यात चमचाभर मध एकजीव करून गुळण्य कराव्यात.

स्रोत: श्री स्वामी समर्थ केंद्र दिंडोरी